Το ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ είναι μια τριμηνιαία πολιτιστική έκδοση για την Ιστορία, την Τέχνη, τα Γράμματα και τον Πολιτισμό της καθημερινότητας.
ΤΕΥΧΟΣ
92
Ημερομηνία έκδοσης:
Δεκέμβριος 2025
Γλώσσα: Ελληνικά
Σελίδες: 124
Σχήμα/Διαστάσεις: 21×48
Τεύχος: 91ISSN: 1108-5452
Τιμή: € 8.00
Εξώφυλλο: Παντελής Χανδρής

EDITORIAL
του ΚΩΣΤΑ ΜΠΛΙΑΤΚΑ
Όταν ο πολιτισμός
δέχεται επίθεση
Στην Europa Nostra, το σημαντικότερο δίκτυο πολιτιστικής
κληρονομιάς στην Ευρώπη, που άοκνα εργάζεται για τη διάσωση
των φυσικών, περιβαλλοντικών και πολιτιστικών θαυμάτων
της Γηραιάς Ηπείρου, απονεμήθηκε φέτος το διεθνούς ακτινοβολίας
Βραβείο Αυτοκράτειρα Θεοφανώ.
Η καθιερωμένη τελετή γίνεται στη Ροτόντα, ένα από τα αρχαιότερα σωζόμενα
μνημεία της Ευρώπης, σύμβολο ανθεκτικότητας, με έξοχο συμβολισμό.
Η ευρωπαϊκή κληρονομιά, σε μια περίοδο αβεβαιότητας, απειλείται
όχι μόνο από τον πόλεμο και την κλιματική κρίση, αλλά και από τον λαϊκισμό
και την αδιαφορία. Η ιστορία της Γηραιάς Ηπείρου διδάσκει πως πάντα κάποιοι προσπαθούν να σβήσουν ή να εκμεταλλευτούν τα μεγάλα δημιουργήματα του πολιτισμού τον καιρό του πολέμου, ενώ άλλοι διακινδυνεύουν τα πάντα για να τα προστατεύσουν,
να τα γιορτάσουν και να τα ανοικοδομήσουν.
Είναι, όμως, επιτρεπτό να καταστρέφεις τα μνημεία, τα εμβληματικά
ιστορικά κτίρια και τα έργα τέχνης του αντιπάλου στην προσπάθεια
να τον νικήσεις στον πόλεμο;
Και αντίστροφα, όταν η χώρα σου δέχεται επίθεση, είναι σωστό να κάνεις
προτεραιότητα την προστασία μνημείων από πιθανή καταστροφή,
και ποιος αποφασίζει ποια από αυτά αξίζει να διασωθούν;
Ο πολιτισμός και η ιστορική μνήμη υπήρξαν πολλές φορές τα θύματα
της διαστροφικής πονηριάς στον πόλεμο. Ιδού ένα συγκλονιστικό παράδειγμα:
Την άνοιξη του 1942 η γερμανική Πολεμική Αεροπορία (Luftwaffe) ξεκίνησε
μια σειρά καταστρεπτικών αεροπορικών επιδρομών εναντίον ιστορικών πόλεων
στη Βρετανία. Οι επιθέσεις στο Exeter, στο Bath, στο Norwich, στο York
και στο Canterbury έγιναν γνωστές ως «επιδρομές Baedeker»,
από τους διάσημους τουριστικούς οδηγούς του Karl Baedeker που είχαν εκδοθεί
στη Γερμανία. Ο ναζιστής προπαγανδιστής Baron von Stumm είχε δηλώσει:
«Θα ρίξουμε βόμβα σε κάθε κτίριο στη Βρετανία που έχει σημειωθεί με τρία αστέρια
στον οδηγό Baedeker»!!! Ένας τουριστικός οδηγός δηλαδή, ενέπνευσε τους Ναζί.
Χτυπώντας ιστορικά μέρη και μνημεία ο Χίτλερ πίστευε ότι πλήττει
το ηθικό του πληθυσμού.
Η Europa Nostra, με το τεράστιο έργο αναστήλωσης ιστορικών κτιρίων,
προστασίας τοπίων, ανταλλαγής τεχνογνωσίας, εκπαίδευσης, ευαισθητοποίησης
τοπικών κοινωνιών, δημιουργεί μια νέα κουλτούρα και δίνει ελπίδα
για νίκη απέναντι στη βαρβαρότητα.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Εκδότης
Σταύρος Ανδρεάδης
Γενική Διευθύντρια
Βίκη Παπαδημητρίου
Διευθυντής Σύνταξης
Κώστας Δ. Μπλιάτκας
Συντακτική Επιτροπή
Άρις Γεωργίου, Μαίρη Καιρίδη, Νίκος Καλογήρου, Θούλη Μισιρλόγλου, Κώστας Δ. Μπλιάτκας, Αλεξάνδρα Μυλωνά,
Λέων Α. Ναρ, Μανόλης Ξεξάκης,
Τάσος Παπαδόπουλος, Σάκης Σερέφας,
Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Στελλίνα Τρωιάνου
Συνεργάτες Τεύχους
Χιονία Βλάχου, Άρις Γεωργίου, Μπάμπης Γιαννακίδης, Φίλιππος Γράψας, Χρίστος Ζαφείρης, Νίκος Καλογήρου, Γιώργος Κορδομενίδης, Έλσα Κορνέτη, Δήμητρα Μήττα, Θούλη Μισιρλόγλου, Κώστας Μπλιάτκας, Μανόλης Ξεξάκης, Τάσος Παπαδόπουλος, Ηρακλής Παπαϊωάννου, Ευδοξία Ράδη, Σάκης Σερέφας, Γιάννης Σιμητόπουλος, Τάκης Σιμώτας, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Βαλεριάνο Τροϊάνι, Μικέλε Τροϊάνι, BLD
Έρευνα-Επιμέλεια Ύλης: Χριστίνα Χαλεπλίδου, Χιονία Βλάχου
Σχεδιασμός: Άρις Γεωργίου, Ελένη Τσιτσιμπίκου
GRAPHIC PRE PRESS / Σελιδοποίηση: Βαλεριάνο Τροϊάνι
Γραμματεία/ Συνδρομές: Ανθή Καλταπανίδου
Διορθώσεις / Eπιμέλεια Kειμένων: Κατερίνα Δημοπούλου
Εκτύπωση: Σκορδόπουλος
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
EDITORIAL
7 Όταν ο πολιτισμός δέχεται επίθεση
Κώστας Μπλιάτκας
ΟΣΑ ΔΕΝ ΛΕΕΙ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
8 Σαββόπουλος επί τρία
Άρις Γεωργίου
10 Οι αινιγματικές Ομπρέλες
Κώστας Μπλιάτκας
11 Το στιγμιότυπο της Άλωσης
Τάσος Παπαδόπουλος
12 Μεσίστιος Βουκεφάλας 1975
Άρις Γεωργίου
14 Σε εκείνο το παγκάκι
Μπάμπης Γιαννακίδης
15 Μέρες φτερωτές
Κώστας Μπλιάτκας
ΙΣΤΟΡΙΑ
16 Αυτοκράτειρα Θεοφανώ
Μια μεσαιωνική γέφυρα μεταξύ
Ανατολής και Δύσης
Τάσος Παπαδόπουλος
ΒΡΑΒΕΙ0 ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑ ΘΕΟΦΑΝΩ
24 Πνοή στο όραμα για ανθρωπιά
και συνεργασία στην Ευρώπη
Herman Count Van Rompuy
IN MEMORIAM
ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ
(1944 – 2025)
26 Νιόνιος, απάτωρ και αδιάδοχος
Γιώργος Σκαμπαρδώνης
30 Για τον Διονύση Σαββόπουλο.
Η πρώτη και η τελευταία
Τάκης Σιμώτας
32 «Φάρος πολύ φωτεινός».
Αφήγηση Νίκου Παπάζογλου
Κώστας Μπλιάτκας
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
36 Οι πολύκλωνες στοές της Αριστοτέλους και οι βαλκάνιοι «flâneurs»
Νίκος Καλογήρου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
44 Ανακαλύπτουμε (εκ νέου) τους μύθους
Θούλη Μισιρλόγλου
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
50 Άρης Κατσιλάκης.
Ο Πλάτωνας είπε πως ακόμη και τα τείχη
της πόλης διδάσκουν
Κώστας Μπλιάτκας
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
56 Ο Ντίνος συλλέκτης φωτογραφίας
Άρις Γεωργίου
64 Νίκος Κουκής REMASTERED
Βαλεριάνο Τροϊάνι
70 Μετάβαση με τέχνη και με πάθος
Χιονία Βλάχου
ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΟΛΗΣ
74 Χαμένοι στη μετάφραση
Ηρακλής Παπαϊωάννου
ΙΧΝΗΛΑΣΙΕΣ
78 ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ το φως
Μανόλης Ξεξάκης
ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
84 Στην οδό Ειρήνης, το πλατάνι είδε
Σάκης Σερέφας
ΦΑΕΙΝΟΙ ΑΦΑΝΕΙΣ
90 Οι δύο όψεις του Ζαχαρία Κουμπλή
Δήμητρα Μήττα
ΠΡΟΣΩΠΑ
94 Νίκος Ασλανίδης – Γιώργος Ασλανίδης
Ο πατέρας ντοκιμαντερίστας, ο γιος youtuber …
Χιονία Βλάχου
ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ
100 Γιώργος Ζήκας. Ισόβιος του κόσμου δραπέτης
Βάνα Χαραλαμπίδου
ΤΟΠΟΣΗΜΑ
106 Café Greco – “Was I born for this end?”
Έλσα Κορνέτη
ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑ
108 Δε σου ξεφεύγω
Φίλιππος Γράψας
ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ
110 Βασίλης Νικόλτσιος. Ένας σπουδαίος συλλέκτης
Χρίστος Ζαφείρης
ΒΙΒΛΙΟ
114 Στο βιβλίο του Άγη Περγαντή αποτυπώνεται με ενάργεια
Η «καρδιά» της Θεσσαλονίκης
στη χαμένη εικοσαετία 1940-1960
Χρίστος Ζαφείρης
FRAGMENTA
116 Γιώργος Τούλας. Ο παλιός μου εαυτός
Γιώργος Κορδομενίδης
PROMO VIDEO
I am text block. Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

