Το ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ είναι μια τριμηνιαία πολιτιστική έκδοση για την Ιστορία, την Τέχνη, τα Γράμματα και τον Πολιτισμό της καθημερινότητας.
ΤΕΥΧΟΣ
94
Ημερομηνία έκδοσης:
Σεπτέμβριος 2026
Γλώσσα: Ελληνικά
Σελίδες: 128
Σχήμα/Διαστάσεις: 21×48
Τεύχος: ISSN 1108-5452
Τιμή: € 8.00
Εξώφυλλο: Άρις Γεωργίου

EDITORIAL
του ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΝΤΖΟΥ
Ο πολιτισμός, η πόλη
και οι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚείΣ της
Κάθε γενιά παραλαμβάνει μια πόλη. Δεν την κληρονομεί απλώς. Αναλαμβάνει την ευθύνη να τη διατηρήσει, να την εξελίξει και να την παραδώσει καλύτερη στην επόμενη. Εκεί βρίσκεται τελικά το πραγματικό μέτρο της προσφοράς της.
Η Θεσσαλονίκη κουβαλά μια σπάνια συνέχεια. Η ιστορία της δεν περιορίζεται μόνο στα μνημεία και στις αναμνήσεις της· ενυπάρχει στους ανθρώπους της, στις γειτονιές της, στην επιχειρηματικότητά της, στον πολιτισμό και την επιστήμη, στις ιδέες και στη δημιουργικότητα που ανανεώνουν και αναδεικνύουν καθημερινά την ταυτότητά της.
Υπήρξε πάντοτε μια πόλη με έντονη προσωπικότητα. Μια πόλη που έμαθε να συνδυάζει την ιστορία με την εξωστρέφεια, την επιχειρηματικότητα με τον πολιτισμό, την παράδοση με τη δημιουργία. Δεν έπαψε ποτέ να προβληματίζεται, να εξελίσσεται και να αναζητά νέους δρόμους. Μια πόλη που διατηρεί ζωντανή τη μνήμη της, ενώ ταυτόχρονα αναζητά διαρκώς τον βηματισμό της προς το μέλλον.
Αυτή τη διαδρομή, τις αλλαγές, τις αγωνίες, τις επιτυχίες και τους προβληματισμούς της επιχειρεί εδώ και χρόνια να καταγράφει το ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ. Σε αυτή τη διαρκή συνομιλία ανάμεσα στο χθες και το αύριο το ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ έχει κατακτήσει μια ξεχωριστή θέση. Δεν καταγράφει απλώς γεγονότα. Αναδεικνύει πρόσωπα, φωτίζει άγνωστες πτυχές της πόλης, ανοίγει γόνιμους προβληματισμούς και συμβάλλει στη διατήρηση της συλλογικής μας μνήμης.
Με συνέπεια και ποιότητα εδώ και τρεις δεκαετίες έχει αναδείξει την Ιστορία, τα Γράμματα, τις Τέχνες, τις Ιδέες της Θεσσαλονίκης, με έμφαση στους πρωταγωνιστές της, τους ανθρώπους που, ο καθένας από τη δική του θέση, αφήνουν το αποτύπωμά τους στην πόλη. Η διαδρομή αυτή αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη και οφείλουμε να αναγνωρίσουμε όλους όσοι εργάστηκαν με αγάπη και αφοσίωση για να αποκτήσει η περιοδική αυτή έκδοση την αξιοπιστία και αναγνωσιμότητα των οποίων χαίρει, σε βαθμό που να έχει χαρακτηριστεί «η συνείδηση της πόλης».
Με ιδιαίτερη τιμή αναλαμβάνω τη συνέχεια αυτής της προσπάθειας. Για να συνεχίσουμε μια διαδρομή που χτίστηκε με συνέπεια, σεβασμό και αγάπη για τη Θεσσαλονίκη. Παραλαμβάνουμε μια πολύτιμη σκυτάλη και έχουμε την ευθύνη να τη μεταφέρουμε ακόμη πιο μακριά, διατηρώντας όσα έδωσαν στο περιοδικό την ταυτότητά του και ανοίγοντας ταυτόχρονα χώρο σε νέες ιδέες, νέες γενιές και νέες δημιουργικές δυνάμεις της πόλης.
Πιστεύω βαθιά ότι όταν ο πολιτισμός, η γνώση, η επιχειρηματικότητα και η κοινωνική προσφορά συναντώνται, μια πόλη γίνεται ισχυρότερη. Και όταν οι άνθρωποί της συνεργάζονται με εμπιστοσύνη και κοινό όραμα, μπορούν να πετύχουν πολύ περισσότερα από όσα θα μπορούσε ο καθένας μόνος του.
Με αυτές τις σκέψεις παραδίδουμε το νέο τεύχος στους αναγνώστες μας. Με σεβασμό στο χθες, πίστη στις δυνατότητες του σήμερα και αισιοδοξία για το αύριο της Θεσσαλονίκης. Γιατί η μεγαλύτερη δύναμη αυτής της πόλης ήταν και θα είναι πάντοτε οι άνθρωποί της, οι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚείΣ της!
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ
Πολιτιστική Εταιρεία Επιχειρηματιών Β. Ελλάδος
ΕΚΔΟΤΗΣ
Νικόλαος Πέντζος
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ
Βίκη Παπαδημητρίου
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
Κώστας Δ. Μπλιάτκας
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Άρις Γεωργίου, Μαίρη Καιρίδη, Νίκος Καλογήρου, Έλσα Κορνέτη, Θούλη Μισιρλόγλου, Κώστας Δ. Μπλιάτκας, Αλεξάνδρα Μυλωνά, Λέων Α. Ναρ, Μανόλης Ξεξάκης, Τάσος Παπαδόπουλος, Σάκης Σερέφας,
Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Στελλίνα Τρωιάνου
ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΕΥΧΟΥΣ
Άρις Γεωργίου, Φίλιππος Γράψας, Γιάννης Επαμεινώνδας, Χρίστος Ζαφείρης,
Νίκος Καλογήρου, Γιάννης Κεσσόπουλος, Έλσα Κορνέτη, Γιώργος Κωνσταντίδης,
Θάλεια Μαντοπούλου – Παναγιωτοπούλου, Δήμητρα Μήττα, Θούλη Μισιρλόγλου,
Κώστας Μπλιάτκας, Μανόλης Ξεξάκης, Τάσος Παπαδόπουλος, Ηρακλής Παπαϊωάννου,
Λίνα Πανταλέων, Ευδοξία Ράδη, Σάκης Σερέφας, Γιάννης Σιμητόπουλος,
Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Βαλεριάνο Τροϊάνι, Μικέλε Τροϊάνι, Στελλίνα Τρωιάνου,
Χριστίνα Χαλεπλίδου, Βάνα Χαραλαμπίδου, Δημήτρης Ψυχούλας, Ερίκ Ωζού, BLD
ΕΡΕΥΝΑ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΥΛΗΣ: Χιονία Βλάχου
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: Άρις Γεωργίου, Ελένη Τσιτσιμπίκου
GRAPHIC PRE PRESS / ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Βαλεριάνο Τροϊάνι
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ/ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ: Ανθή Καλταπανίδου
ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ / EΠΙΜΕΛΕΙΑ KΕΙΜΕΝΩΝ: Κατερίνα Δημοπούλου
ΕΚΤΥΠΩΣΗ: Σκορδόπουλος
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
EDITORIAL
7 Ο πολιτισμός, η πόλη και οι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚείΣ της
Νικόλαος Πέντζος
ΟΣΑ ΔΕΝ ΛΕΕΙ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
8 Το τζήνιους του Μοντριάν
Άρις Γεωργίου
9 Ο Θρόνος του Ποσειδώνα
Τάσος Παπαδόπουλος
10 Η ΔΕΘ ως ελιξίριο νεότητας
Γιώργος Σκαμπαρδώνης
12 Η dream team της πλατείας Αριστοτέλους του 1978
Κώστας Μπλιάτκας
13 Ούζο
Δημήτρης Ψυχούλας
14 Γιατί «Μάταιος Κόσμος»;
Μανόλης Ξεξάκης
15 Punks and Geeks
Άρις Γεωργίου
ΕΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
16 Στα φανάρια της ΧΑΝΘ
Γιώργος Σκαμπαρδώνης
22 Οι διαδοχικές μεταμορφώσεις του Μητροπολιτικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης
Θάλεια Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου
ΙΣΤΟΡΙΑ
28 Γαλέριος. Ο άγνωστος βίος του αυτοκράτορα που ταυτίστηκε με τη Θεσσαλονίκη
Τάσος Παπαδόπουλος
36 Ο Γυμναστικός Σύλλογος «Ηρακλής» Θεσσαλονίκης κατά την ύστερη Οθωμανική περίοδο (1908–1912). Αθλητισμός και εθνική αφύπνιση στη Μακεδονία.
Γιώργος Κωνσταντινίδης
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1990
44 Στη μεθόριο Σαλονίκη του Μισέλ Μπυτόρ
Επιμέλεια Άρις Γεωργίου
ΑΠΘ 100 +
54 Η Βιωμένη ετερότητα της Πανεπιστημιούπολης: Από τον μπρουταλισμό στη μετανεωτερική κρίση (2)
Νίκος Καλογήρου
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
62 Εγκέφαλος – Αισθητική Αντίληψη – Τέχνες
Συνέντευξη με τον Καθηγητή Θανάση Ντινόπουλο στον Μανόλη Ξεξάκη
68 Ένα βλέμμα χωρίς πρόσωπο που επιτηρεί και καταγράφει
Συνέντευξη του Ηρακλή Παπαϊωάννου στον δημοσιογράφο και συγγραφέα Κώστα Μπλιάτκα
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
76 Όταν η κοινωνία ξεκουρδίζεται,
έχουμε χρέος να ξυπνάμε χαράματα
Συνεντεύξεις Χριστίνα Χαλεπλίδου
TRAVELOGUE – ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
84 Η ομορφιά μπορεί να σώσει τον κόσμο
Κείμενο – φωτογραφίες Βάνα Χαραλαμπίδου
ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ
88 Σάκης Σερέφας: «Παρακολουθώ τις ιστορίες που εκλύει η ζωή και τις αναμεταδίδω»
Μια συνομιλία του Σάκη Σερέφα με την κριτικό λογοτεχνίας Λίνα Πανταλέων
ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ
96 Χρήστου Αλαβέρα τέχνη. Μια εξ ανάγκης χειρονομία
Δήμητρα Μήττα
ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΟΛΕΩΣ
104 Κοινή λογική
Ηρακλής Παπαϊωάννου
ΒΙΟΤΟΠΟΙ – ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ
108 Οι πλημμυρισμένοι ορυζώνες: Έργο τέχνης, προάγγελος ζωής
Γιάννης Κεσσόπουλος
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
112 Γιάννης ΓκροσδάνηςΨηφίδες Θεσσαλονίκης. Με αφορμή την 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης
Θούλη Μισιρλόγλου
ΤΟΠΟΣΗΜΑ
118 Η «Δόμνα» της νιότης μας και της καρδιάς μας
Χρίστος Ζαφείρης
ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑ
120 Σαν πουκαμίσα η νύχτα
Φίλιππος Γράψας
ΜΑΤΙΕΣ
122 Όλυμπος, το βλέμμα της Θεσσαλονίκης προς την αιωνιότητα
Στελλίνα Τρωιάνου
ΙΧΝΗΛΑΣΙΕΣ
124 Το μαράζι του έρωτα με τον τρόπο της Μαρζάν Σατραπί
(1969-2026)
Έλσα Κορνέτη
PROMO VIDEO
I am text block. Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

